Spreken ondersteunen met ondersteunde communicatie

Ondersteunde communicatie inzetten wanneer spreken niet vanzelfsprekend is

Wat als iemand precies weet wat hij wil zeggen, maar dit niet of nauwelijks met zijn stem kan uiten? Voor kinderen en volwassenen die moeite hebben met spreken, kunnen andere manieren van communiceren een groot verschil maken. Met ondersteunde communicatie bied je mogelijkheden om wensen, gedachten, gevoelens en ideeën toch over te brengen.

In deze online cursus leer je wat ondersteunde communicatie is, voor wie het geschikt kan zijn en welke communicatiehulpmiddelen je kunt inzetten. Je maakt kennis met verschillende oplossingen voor communicatie met symbolen en tekst. Daarbij leer je niet alleen welke hulpmiddelen er zijn, maar ook welke principes belangrijk zijn bij het gebruik ervan.

De cursus is geschikt voor iedereen die meer wil weten over communicatieondersteuning, bijvoorbeeld professionals in de zorg en het onderwijs, begeleiders, leerkrachten, ouders en andere communicatiepartners.

Wat is ondersteunde communicatie?

Ondersteunde communicatie is bedoeld voor mensen die niet of nauwelijks kunnen spreken met hun eigen stem. Dit kan bijvoorbeeld gaan om kinderen bij wie de taal- of spraakontwikkeling sterk vertraagd verloopt, mensen met een verstandelijke beperking of mensen die door hersenletsel niet meer of minder goed kunnen praten.

Er bestaan verschillende manieren om het spreken te ondersteunen. Denk aan gebaren, tekenen, schrijven, symbolen en tekst. In deze cursus ligt de nadruk vooral op communiceren met symbolen en communiceren met tekst.

Je leert welke mogelijkheden er zijn en krijgt praktische kennis waarmee je beter kunt bepalen welk soort communicatiehulpmiddel in een bepaalde situatie passend kan zijn.

Communicatiehulpmiddelen met symbolen en tekst

Een communicatiehulpmiddel hoeft niet altijd een tablet of spraakcomputer te zijn. Ook niet-technologische hulpmiddelen kunnen iemand helpen om duidelijk te maken wat hij denkt, voelt of nodig heeft.

Je maakt daarom kennis met verschillende soorten communicatiehulpmiddelen. Bij communicatie met symbolen leer je meer over niet-technologische hulpmiddelen, statische communicatiehulpmiddelen, spraakcomputers en tablets. Daarna kijk je naar mogelijkheden om te communiceren met tekst, zowel met als zonder technologie.

Zo krijg je een helder beeld van de verschillende vormen van ondersteunde communicatie en de situaties waarin deze gebruikt kunnen worden.

Leer ondersteunde communicatie in de praktijk gebruiken

Een passend hulpmiddel kiezen is slechts een deel van het proces. De manier waarop mensen rondom de gebruiker communiceren, speelt eveneens een belangrijke rol. Daarom leer je in deze cursus ook hoe je daadwerkelijk aan de slag kunt gaan met ondersteunde communicatie.

Je leert onder andere over kern- en randwoordenschat en het gebruik van het alfabet. Daarnaast maak je kennis met modelleren. Hierbij gebruikt de communicatiepartner het communicatiemiddel zelf tijdens een gesprek, zodat de gebruiker ziet hoe woorden, symbolen of andere onderdelen ingezet kunnen worden.

Ook komen andere communicatiepartnerstrategieën aan bod. Daarmee krijg je praktische aanknopingspunten om iemand tijdens dagelijkse communicatiemomenten beter te ondersteunen.

Alternatieve manieren om spreken te ondersteunen

Goede communicatieondersteuning draait niet alleen om het hulpmiddel zelf. Het gaat ook om de persoon, diens mogelijkheden en de mensen met wie diegene communiceert. Daarom is het belangrijk om bewust om te gaan met de gekozen vorm van ondersteund communiceren.

Tijdens de lessen krijg je inzicht in belangrijke aandachtspunten en principes. Zo bouw je kennis op waarmee je communicatiehulpmiddelen bewuster kunt inzetten en een persoon meer mogelijkheden kunt geven om zichzelf te uiten.

Dit leer je in de cursus ondersteunde communicatie

Na het volgen van deze cursus:

• weet je wat ondersteunde communicatie is en waarom het wordt ingezet;
• ken je verschillende hulpmiddelen voor communicatie met symbolen;
• ken je mogelijkheden om met tekst te communiceren;
• weet je wat het verschil is tussen technologische en niet-technologische communicatiehulpmiddelen;
• maak je kennis met spraakcomputers en tablets als communicatiehulpmiddel;
• begrijp je de rol van kern- en randwoordenschat;
• weet je wat modelleren betekent binnen ondersteund communiceren;
• ken je verschillende strategieën voor communicatiepartners;
• heb je praktische kennis om met ondersteunde communicatie aan de slag te gaan.

Voor wie is deze cursus geschikt?

Deze cursus is interessant voor iedereen die in het dagelijks leven of professioneel te maken heeft met mensen die niet of nauwelijks spreken. Denk aan zorgprofessionals, begeleiders, logopedisten, leerkrachten en andere professionals binnen zorg en onderwijs. Ook ouders, familieleden en andere naasten kunnen met deze cursus meer inzicht krijgen in de mogelijkheden van ondersteunde communicatie.

Je hebt geen specifieke voorkennis nodig. De cursus begint bij de basis en laat vervolgens zien welke communicatiehulpmiddelen en strategieën beschikbaar zijn.

Leer van de praktijkervaring van Modem

De cursus wordt aangeboden door Modem, een expertnetwerk van een twintigtal zorgorganisaties dat samenwerkt rond hulpmiddelen en oplossingen voor communicatie. Modem wordt aangestuurd vanuit Thomas More hogeschool in Vlaanderen.

De lessen zijn gebaseerd op jarenlange praktijkervaring met communicatieproblemen en hulpmiddelen voor onder andere spreken, schrijven, lezen en bedienen. Daardoor krijg je kennis aangereikt die aansluit bij situaties waarin ondersteunde communicatie daadwerkelijk wordt toegepast.

Wil je beter begrijpen hoe je iemand kunt helpen communiceren wanneer spreken niet of nauwelijks mogelijk is? Leer welke hulpmiddelen er zijn, hoe communicatie met symbolen en tekst werkt en welke strategieën je als communicatiepartner kunt inzetten.